Lettergoesting

Over kunst en letters en hun plaats in mijn leven

Juryrapport Write Now! 2015 Antwerpen

downloadLieve Antwerpenaren!

Wat hebben jullie ons laten werken, laten zweten! Mijn collega-juryleden, Geert Schuermans, Yves Joris en ik, hebben zeer lang moeten beraadslagen. Twee nachten en vijf liter vodka waren nodig om uit de stapel inzendingen de drie winnaars te destilleren, en dat betekent maar één ding: dat de kwaliteit van de inzendingen behoorlijk hoog was. Nu hadden wij van Antwerpen niet anders verwacht. De stad van Paul van Ostaijen en Willem Elsschot heeft een reputatie hoog te houden, en daarvoor is jong talent onontbeerlijk. Dat talent is hier vanavond ruimschoots aanwezig.

Bij zoveel lof durft de jury ook een kritische noot te plaatsen. Ons viel op dat de thematiek van de inzendingen enige eentonigheid vertoonde. Zo vielen er veel doden, waren er veel begrafenissen, en vielen er daarnaast meermaals plotselinge psychische inzinkingen te betreuren. Zulke drama’s geven weliswaar aanleiding tot lekker uitbundige beeldspraak en flink oplopende emoties, maar dat is nog niet direct genoeg voor een interessant verhaal. Het leek soms net of jullie dachten: ik schrijf een verhaal, dus er moet iets dramatisch plaatsvinden. Lekker veel drama! Maar een korte blik op de verhalen van Anton Tsjechov, Lydia Davis, Schmidt, Mansfield, of Babel, toont aan dat dat niet hoeft. Ja, er wordt af en toe gestorven, maar er wordt ook heel veel gezeten, gepraat, geklaagd in schemerige woonkamers, getwijfeld over de blauwe of de rode blouse, gekookt met weinig zout, gesnurkt en gedronken – en ook dat kan fantastische verhalen opleveren. Tolstoi schreef dat universele literatuur ‘de meest eenvoudige, alledaagse gevoelens communiceert, gevoelens die voor iedereen zonder uitzondering toegankelijk zijn.’ Veel drama staat, kortom, niet gelijk aan een goed verhaal.

Die stichtelijke opmerking laat ik meteen opvolgen door een tweede, die er haaks op staat, want adviezen over literatuur en schrijven dienen altijd pertinent tegenstrijdig te zijn. Wie een goed gedicht over verhaal wil maken, moet vooral niet willen koken naar recept. De jury stelde namelijk ook vast dat veel van jullie inzendingen technisch, qua taalbeheersing en opbouw, in orde waren, maar dat ze bevlieging en onstuimigheid tekort kwamen. Waar was de onbesuisde ambitie en durf die wij oude zakken van jonge honden zoals jullie verwachten? Ja, een verhaal mag klein zijn, als het tegelijkertijd groots is. En het mag groots, ja zelfs megalomaan zijn, als er tegelijkertijd enige controle is over jullie primaire materiaal, de taal, zodat die niet zomaar in dikke klodders op het papier terecht komt. Wij willen, kortom, zowel maat als mateloosheid, zowel orde als onbesuisdheid. De grote Amerikaanse schrijver en grondlegger van de moderne roman, Henry James, zei: ‘Er is maar één recept : heel erg begaan te zijn met de bereiding.’

Bloed, zweet, en tranen dus – en die proefden onze door de drank gezwollen tongen tot in de vergaderkamer.

De jury werd aangenaam verrast door het hoge What the fuck-gehalte dat ons overviel bij het lezen van de beschrijving van een inbraakgolf. Wij konden niet altijd vaststellen of de alinea’s raadselachtig of ronduit onzinnig waren. De stilistische overmoed en de enorme ambitie van dit verhaal deed ons denken aan Delphine Lecompte, en de eerste eervolle vermelding gaat daarom naar Jan Buts.

Ook het volgende verhaal was van een speelse vrolijkheid waar de jury erg van opkikkerde. Op de prille leeftijd van 18 jaar ging deze schrijver de directe dialoog aan met de lezer – een eervolle vermelding dus en grote verwachtingen voor de toekomstige verhalen van Dries van Cauteren.

Het volgende verhaal trok de aandacht van de jury door de verrassende en gewaagde premisse van een zwarte slaaf die langzaamaan tot blanke transformeert. De sfeer en vooral het taalgebruik troffen de jury, al was het niet duidelijk waar de schrijver met het spannende concept naartoe wilde. Een pluim voor het lef en een derde plaats voor Merel Hendrickx.

Ook de volgende winnaar kwam met een ambitieuze en spannende tekst, waarover de jury unaniem positief was. De samenhang tussen de onderlinge fragmenten wordt niet expliciet gemaakt, zodat de broodnodige raadselachtigheid lang genoeg gewaarborgd blijft. Het taalgebruik is terughoudend, kort, scherp, en to the point. De ambitieuze structuur van het verhaal, dat uit blokken bestaat die op verschillende manieren zouden kunnen worden opgestapeld, maakte dit tot een van de best doordachte inzendingen die wij als jury onder ogen kregen. De tweede plaats gaat daarom na lang debat naar Jonathan van der Horst.

En tot slot een inzending die eruit sprong door het soepele taal- en metafoorgebruik, in een evocatief drieluik dat volgens de jury de potentie heeft om in een iets andere vorm een prachtig poëtisch triptiek te worden. Omdat dit drieluik geschreven werd door iemand met de indrukwekkende leeftijd van slechts 16 jaar, verheugt de jury zich op al het moois dat er nog zal vloeien uit de pen van onze eerste-prijs-winnaar, Ulrike Burki.

http://www.writenow.nu/Portals/7/Write%20Now!/2015/juryrapporten/Juryrapport%20Antwerpen%20def.pdf

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 30/06/2015 door in literair nieuws en getagd als , .
Follow Lettergoesting on WordPress.com

Blogstatistieken

  • 20,201 hits
juni 2015
M D W D V Z Z
« Mei   Jul »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  
%d bloggers liken dit: