Dit is hoe een storm ontstaat / Pim Te Bokkel

9200000015354967Never change a winning team moet Pim Te Bokkel gedacht hebben bij de samenstelling van Dit is hoe een storm ontstaat. De dichter van het verstilde moment, de ontbrekende interpunctie en de scherpe observatie is terug.
De schuchtere adolescent op de foto van de debuutbundel Wie trekt de regen aan, genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs, maakt plaats voor een zelfbewuste blik in de camera. Achter die ogen is er echter weinig veranderd. Te Bokkel blijft nog steeds de dichter van het miniatuurgedicht of de maxihaiku.

‘De zee te zijn / in deze branding de zee willen zijn // De hardloopster / Ze stempelt sporen in het zand / en weet niets meer dan / dat haar manen de dansende /duinen zijn // Daar verstuift ze // Voor wie het schouwspel / van de stofwolk volgt // Slechts een golf die breekt / op de rand van de zee. ‘

In het bovenstaande gedicht Strandloopster vat de dichter het moment en zoomt in op zijn onderwerp in associatieve vrije verzen. Hij is aan zee. Vanuit deze observatie start Te Bokkel zijn associatie. De haren van de loopster worden dansende duinen waarin ze oplost. Tegelijk onderwerpt hij deze associatieve vrijheid aan een streng keurslijf. Repetitieve medeklinkers weerspiegelen de voetsporen in het zand: d- en t-klanken markeren elk voetspoor. Het ritme van de lange a meet de afstand tussen elke pas. Over de vorm van de gedichten ben ik het volledig eens met Reine De Pelseneer, die over Te Bokkels tweede bundel De dingen de dingen de dans en de dingen schreef: ‘Alleen vraagtekens en gedachtestreepjes duiken op, en een aantal keer een verticale streep. Dat laatste leesteken gebruikt Te Bokkel vooral in combinatie met ellipsen; het lijkt de lezer uit te nodigen om de gedachtegang van de dichter zelf te vervolledigen.’
Veel gedichten verschenen al eerder in bladen als AwaterHollands Maandblad en Het Liegend Konijn. Ook gelegenheidspoëzie vindt onderdak in deze bundel. Te Bokkel probeert samenhang te scheppen door de gedichten onder te brengen in drie verschillende cycli, maar slaagt hier maar gedeeltelijk in. Gelegenheidspoëzie is te autonoom om gezelschap te dulden.

‘Ze willen ons doen geloven / dat we inzicht in de dingen krijgen / zodra we scherp genoeg kijken / en jij bent hun voorbeeld’ zijn de openingsverzen van ‘Melancholie is gevaarlijk’, geschreven naar aanleiding van het overlijden van Rutger Kopland. Om een scherpe blik te krijgen heeft een lezer houvast nodig, een losstaand gedicht helpt daar niet altijd bij.
Op de omslagfoto van Dit is hoe een storm ontstaat is de dichter volwassen geworden. Deze coming of age blijkt echter niet uit zijn poëzie, die bij momenten sterk is maar een inhaalbeweging nodig heeft.

Pim Te Bokkel, Dit is hoe een storm ontstaat, Nieuw Amsterdam Amsterdam, 2013, 59 p., € 17,5. ISBN 9789046815823. Distributie: WPG Uitgevers

(Deze recensie verscheen in 2014 bij De Leeswolf)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s